Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Detale

poniedzia貫k, 09 lipca 2012

Kruchty do ko軼io豉 Wniebowzi璚ia Naj鈍i皻szej Marii Panny to miejsca gdzie czas si zatrzyma. Mo積a usi捷 przy po逝dniowym wej軼iu i zapomnie o III Rzeczpospolitej, Polsce Ludowej, Trzeciej Rzeszy, Republice Weimarskiej, Cesarstwie Niemieckim, Kr鏊estwie Prus. Zapomnie o w璕lu i stali, elektryczno軼i, a nawet internecie. Cofn望 si daleko do XVI wieku, a mo瞠 i dalej. Dzi przypatrzmy si mniej znanemu portalowi p馧nocnemu, Jest on r闚nie ciekawy, a tematyka zdobi帷ych go rze嬌y stanowi nierozwi您an do dzi zagadk.

Renesansowy portal profilowany przez wa趾i i wkl瘰ki zamkni皻y jest 逝kiem p馧okr庵造m. Po bokach zdobi go dwa pilastry. W g鏎nej cz窷 trzon闚 obu pilastr闚 znalaz造 si postacie: po prawej kobiety w turbanie, z mieczem odci皻a g這wa – to Judyta lub wed逝g innych Herodiada; po lewej – rycerza w zbroi.

Ponad pilastrami i odcinkami belkowania widzimy o wiele wi瘯sze p豉skorze嬌y. Po prawej stronie brodat posta we w這siennicy wskazuj帷a palcem na ksi璕, na kt鏎ej widnieje baranek z krzy瞠m. Baranek to oczywi軼ie Baranek Bo篡 – symboliczne wyobra瞠nie ofiary Chrystusa, a posta we w這siennicy to Jan Chrzciciel.

Po drugiej stronie znalaz這 si wyobra瞠nie r闚nie skomplikowane co i zagadkowe. To k喚bowisko twarzy i r彗. Doczeka這 si ono kilku interpretacji, ale 瘸dna z nich nie by豉 na tyle przekonuj帷a, by zako鎍zy dyskusj. Na p豉skorze嬌ie przedstawiono trzy twarze ro積ej wielko軼i, trzy d這nie oraz w篹a.

Najwi瘯sza g這wa przedstawiona jest po stronie lewej, jest zaokr庵lona jak ksi篹yc w pe軟i – i mo瞠 to by personifikacj tego cia豉 niebieskiego.

字edniej wielko軼i m瘰ka g這wa po prawej stronie ma fantazyjn brod i w御y oraz r闚nie oryginalne nakrycie g這wy (czapk lub he軛) opadaj帷e a na oczy. Z瑿y tej postaci s mocno zaci郾i皻e, jak mo積a si domy郵a z b鏊u lub wysi趾u. St鎩 i broda wskazuj, 瞠 jest to posta o orientalnym pochodzeniu.

Po鈔odku znalaz豉 si najmniejsza g堯wka – lalki, dziewczynki lub m這dej kobiety. Wok馧 niej wyrze嬌iono rami w szerokim bufiastym r瘯awie, a poni瞠j druga r瘯a trzymaj帷a co w rodzaju p璠zla.Trzecia r瘯a, a w zasadzie jedynie koniuszki palc闚 – wy豉niaj si za g這w brodacza – obok wida szyszk, a poni瞠j w篹a. Czy jest to zesp馧 maszkaron闚, maj帷ych tylko zdobi portal i intrygowa ogl康aj帷ego, czy raczej postacie te nawi您uj do jakie opowie軼i z biblii?

Ksi康z J霩ef Szafranek (Schaffranek) widzia tutaj proroka Jeremiasza (brodacz), Izrael (ma豉 g堯wka) oraz wschodnie imperia mu zagra瘸j帷e (wielka okr庵豉 g這wa). Bibliotekarz z Goerlitz, Johann Carl Otto Jancke sugerowa – 瞠 brodacz to Nehemiasz. Ja zastanawia貫m si czy brodata g這wa z zaci郾i皻ymi z瑿ami nie jest odci皻 g這w Holofernesa. Czytelnikowi proponuj samodzielnie zmierzy si z zagadk p馧nocnego portalu ko軼io豉 Mariackiego.

鈔oda, 13 czerwca 2012

Ile w Bytomiu zachowa這 si takich sklep闚? Sklep闚, w kt鏎ych mi豉 obs逝ga i schludny wystr鎩 陰czy si z poszanowaniem tradycji.

Pomys by Daniela. Od trzech lat fotografuj „stary” Bytom – rze嬌y na elewacjach, witra瞠 w klatkach schodowych czy malownicze podw鏎ka, ale nigdy nie pomy郵a貫m o sklepach. Sklepy tak cz瘰to zmieniaj nie tylko w豉軼iciela, ale tak瞠 asortyment, 瞠 nie powinno si nic zachowa. Jednak s wyj徠ki. Tak jest w sklepie mi瘰nym przy ulicy Mickiewicza.

Bardzo nas ucieszy這 mi貫 przyj璚ie. Panie pozwoli造 nam roz這篡 statyw i wszystko fotografowa. To r闚nie dzi瘯i nim mo瞠cie zobaczy kafelki ze sklepu mistrza rze幡iczego Ferdinanda Dombka.

Taka ma豉 Europa. Nikomu tu nie przeszkadza造 i nie przeszkadzaj napis z nazwiskiem dawnego w豉軼iciela, a tym bardziej sympatyczne kafelki z wo貫m i krow.

Zacznijmy jednak od pocz徠ku, czyli roku 1903. Na terenie dawnej kopalni cynku Rococo, na zupe軟ych nieu篡tkach, gdzie nie by這 nawet jednej wiejskiej cha逝py, zacz窸y powstawa wtedy 5-kondygnacyjne kamienice. Wytyczono tu kilka ulic, w tym Friedrichstra絽 (dzisiaj ulica Mickiewicza) gdzie pod numerem 12 powsta豉 kamienica Wilhelma Struziny. Zaprojektowa j budowniczy Alfons Powolik w stylueklektyzmu, z malowniczymi trzykondygnacyjnymi logiami i pseudobarokowymi szczytami po bokach. Na parterze, po lewej stronie znalaz si wtedy tylko jeden sklep, a cz窷 鈔odkow parteru zaprojektowano jako mieszkania.

Ju po kilku latach kamienica zmieni豉 w豉軼iciela. Z ksi捫ki adresowej z roku 1912 dowiadujemy si, 瞠 nale瘸豉 do handlarza zwierz皻ami gospodarczymi (niemieckie: Viehh鄚dler) Franza Dombka. Pi皻na軼ie lat p騧niej, w 1927 roku jako w豉軼iciel kamienicy figuruje zapewne syn Franza - mistrz rze幡iczy (niemieckie: Fleischmeister) Ferdninad Dombek. To on musia zleci przebudow mieszka w 鈔odkowej cz窷ci parteru na sklep mi瘰ny. Dla zachowania higieny wszystkie 軼iany wy這穎no glazurowanymi kafelkami pochodz帷ymi ze sp馧ki Emil Elsner – Hurtownia Budowlana mieszcz帷ej si w Bytomiu przy ulicy Chorzowskiej (Emil Elsner G.m.b.H. Baumaterialen-Grosshandlung, K霵igshtter-Chaussee 10a).

W鈔鏚 kafelek znalaz造 si cztery (po dwie identyczne pary) 郵iczne z wizerunkami m篹czyzny i wo逝 oraz kobiety i krowy.

Taka drobna rzecz a cieszy. 畝l wi璚 瞠 nie mo瞠my zobaczy dawnego wyposa瞠nia o wiele bogatszych sklep闚 przy Rynku, Bulwarze (Placu Ko軼iuszki) czy ulicy Dworcowej, liczymy jednak, 瞠 co jeszcze w Bytomiu znajdziemy.

10:28, marek-wojcik-bytom , Detale
Link Komentarze (13) »
鈔oda, 09 maja 2012

Bytom jest takim miastem, kt鏎e ca造 czas zaskakuje. Ci, co 郵edz mojego bloga, zapewne nie raz dziwili si co takiego mo積a znale潭 w tym mie軼ie. Jedn z takich rzeczy jest pos庵 ch這pca na nied德iadku, stoj帷y u zbiegu ulic Fa豉ta i Kraszewskiego. T rze嬌 zna bardzo wielu mieszka鎍闚, cho dla znacznej grupy wci捫 jest ciekawostk. Znajduje si na osiedlu zabudowanym prostymi, bardzo oszcz璠nymi w formie kamienicami - gdy kto nie zna tego fragmentu Bytomia, w 篡ciu by nie przewidzia, 瞠 akurat tam b璠zie sta taka rze嬌a.

Ch這piec na nied德iedziu

Pos庵 wyszed spod d逝taWaltera Tuckermanna, kt鏎y po I Wojnie 安iatowej osiad w Bytomiu. Jego autorstwa jest wiele rze嬌 zdobi帷ych bytomskie budynki. Jednymi z najbardziej znanych bytomskich dzie tego artysty s postacie na tzw. "Pulokschule" (:P) przy ul. Chrzanowskiego. Niebawem poka輳 inne jego prace i jestem pewien, 瞠 tak瞠 wielu zaskocz :).

niedziela, 01 kwietnia 2012

Poniewa pogoda postanowi豉 nam sp豉ta figla z okazji 1 kwietnia, zmusi貫m si w ko鎍u do wyj軼ia na miasto, aby przedstawi Wam kolejne ciekawe miejsce. Jestem pewien, 瞠 wi瘯szo嗆 bytomian nie ma o nim zielonego poj璚ia i powa積ie si zdziwi, gdy je zobacz.

Muzeum warto odwiedzanie tylko by ogl康a to, co jest w 鈔odku. W przypadku filii Muzeum G鏎no郵御kiego dobrze rozejrze si te po ogrodzie, bowiem w kilku miejscach na murze mo積a natrafi fantastyczne p豉skorze嬌y.

Detale z wyburzonej kamienicy przy ul. Piekarskiej

To nie s oryginalne dekoracje dawnej siedziby starostwa powiatowego. Sk康 wi璚 tam si wzi窸y? To zachowane detale architektoniczne z wyburzonego kwarta逝 kamienic mi璠zy pl. Ko軼iuszki i ulicami Piekarsk, Jainty oraz Dzieci Lwowskich. W 1972 roku komunistyczne w豉dze postanowi造 zast徙i zabudow jednego z najpi瘯niejszych fragment闚 miasta dwoma domami towarowymi. Siedem lat p騧niej przyst徙iono do rozbi鏎ki...

Fragment portalu kamienicy przy ul. Piekarskiej

Jak to w tamtych czasach bywa這, pieni璠zy starczy這 tylko na wyburzenie. Postanowiono skorzysta z do鈍iadcze przy przebudowie Rynku po wojennych zniszczeniach, kiedy zamiast odbudowa zachodni pierzej, urz康zono tam wielki sralnik. I tak na 30 lat pozostawiono wyrw w samym sercu miasta. Z racji gigantycznych rozmiar闚 powi瘯szonego pl. Ko軼iuszki, wielu przyjezdnych b喚dnie uznawa這 go za Rynek, za to mieszka鎍y traktowali go jako wielki wybieg dla ps闚.

Detal z muru filii Muzeum G鏎no郵御kiego

Dzi w miejscu tych kamienic stoi Agora, a pl. Ko軼iuszki powr鏂i do swoich pierwotnych rozmiar闚. Detale zachowane na murze filii Muzeum G鏎no郵御kiego to tylko niewielka cz窷 ca貫go bogactwa, jakim by造 ozdobione te budynki. Niekt鏎e z nich rozjecha造 si po Polsce - tak jak 4 pory roku, kt鏎e trafi造 do Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie - a inne po prostu zniszczono. Prze郵edzenie ich historii po 1979 roku wydaje si niemo磧iwe. Cuda jednak si zdarzaj. Jeden z detali - popiersie Ignaza Hakuby z kamienicy przy ul. Jainty - kilka lat temu odnalaz si w do嗆 zaskakuj帷ych okoliczno軼iach i po renowacji zosta wyeksponowany w Biurze Promocji Bytomia.

Herb Bytomia

Dzi mo瞠my tylko 瘸這wa, 瞠 ponad 30 lat temu jaki idiota zadecydowa o wyburzeniu tak pi瘯nych budynk闚. Mo瞠my si tylko cieszy, 瞠 Bytom nie podzieli losu Lubina, gdzie zr闚nano z ziemi ca貫 stare miasto i zast徙iono je szpetnym blokowiskiem. Trzeba pami皻a o tej historii, by nie straci wi璚ej wspania造ch zabytk闚. W ostatnim roku ze 字鏚mie軼ia znikn窸o kilka cennych budynk闚. Teraz wa膨 si losy kina Gloria, pa豉cu w Miechowicach i kilkunastu coraz bardziej niszczej帷ych kamienic. Nie mo瞠my pozwoli na ich strat, bo p騧niej b璠ziemy tego 瘸這wa, tak jak 瘸逝jemy zabudowy pl. Ko軼iuszki.